Facebook

Jan Tadeusz Krusiński

Jan Tadeusz Krusiński

Jezuitalekarz, orientalistaarchiwista
podróżnikmisjonarzdyplomata

Konkurs trwa. Każdy może opisać postać z historii polskich podróżników, badaczy i odkrywców. Na kartach historii naszego kraju zapisało się wiele takich osób, choć nie zawsze czas był sprzyjający. Podobno wszystko zostało już odkryte, wszystko zostało zrobione i zbadane. My Polacy mamy w tym swój znaczący udział. Dlatego ważne, aby ci wielcy ludzie pozostali w naszej pamięci. Jednym ze znaczących polskich podróżników był właśnie Jan Tadeusz Krusiński, który poznał w czasie swojej wyprawy Kaukaz i Zakaukazie, pieszo podróżował przez Persję, podróżował po Turcji, Kurdystanie, Afganistanie, Syrii, Syberii, Kurdystanie i Palestynie.   

Urodzony 15 maja 1675 roku w Jarantowicach, wsi liczącej w tamtym czasie kilkudziesięciu mieszkańców i kilkanaście domów, położonej pomiędzy Kruszwicą, a Włocławkiem na Kujawach. W 1691 roku wstąpił do zakonu Jezuitów, trzynaście lat później otrzymał święcenia kapłańskie. Skończył studia filozoficzne, ale pobierał nauki z medycyny i miał zdolność do nauki języków obcych. Ze względu na umiejętności w 1705 roku z ojcem Reuthem został wysłany na misję do Persji. Poznał bardzo dobrze ten region świata, dzięki czemu został uznany światowej sławy orientalistą. Na dworze safawidzkim w Isfahane, ówczesnej stolicy państwa, był wielkim autorytetem i to właśnie dał podstawy iranistyce. Kiedy dotarł do Persji, na dworze panowali kolejno Safawidzi Safi II i Soltan Hosejn, którzy byli wychowankami haremu i mało interesowali się sprawami państwa. Faktyczną władzę sprawowały kobiet i eunuchowie, a w kraju panowało ogólne nieposzanowanie prawa i korupcja. Państwo coraz bardziej pogrążało się w ekonomicznym kryzysie. Rolnictwo chyliło się ku upadkowi, spadała produkcja jedwabiu, który stanowił towar eksportowy. Słabnąca gospodarka doprowadziła w rezultacie do upadku monetarnego. Panowała nietolerancja religijna. Persja jednak miała bogatą historię, jakże przeciwną do europejskiej, inną kulturę i obyczaje, które dla przyjezdnego stanowiły zdecydowaną odmienność. Przebywając na dworze był bacznym obserwatorem. Długi czas studiował i porządkował archiwa perskie. Nacisk kładł nad badaniami rozwoju perskiej dyplomacji. Szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi nazwał Krusińskiego pierwszym europejskim historykiem jego ojczyzn.

iran map tehran isfahanZwyczaje, uporządkowaną historię i mieszkańców opisał w wielu swoich pracach, które w większości nigdy nie zostały przetłumaczone na język polski. Część wydana po łacinie stanowiła podstawy nauk iranistyki. Po długim czasie przebywania również w Afganistanie opisał tam panujące stosunki społeczne ekonomiczne, a także zwyczaje. Przedstawił również wielonarodowość, opisując mieszankę etniczną, skupiając się głównie na Pasztunach. Opisał również góry Hindukusz i przepływające przez kraj rzeki.

W Persji spędził kilkanaście lat, mieszkał tam, kiedy doszło do buntów w 1722 roku i w swoim traktacie Tragica vertentis belli persici historiae per repetitas et ades ab 1711 ad 1728 continuata 1740 opisał dokładnie przebieg rewolucji.
W trakcie oblężenia Ispahanu przeżył bardzo trudne warunki, głód, napady, morderstwa i grabieże. Dzięki swoim książka 2umiejętnościom i znawstwem sztuki lekarskiej udało mu się przetrwać okrutny czas i wrócić do kraju.

Krusiński jest jedną z niewielu postaci podróżników w historii Polski, która poznała te kraje tak dobrze, która wniosła do historii i geografii ogromną wiedzę. Upór i odwaga prowadziła go po nieznanych i gorących ziemiach przez lata, aby w końcu wrócić do kraju. Pozostaje tylko żałować, że trzysta lat temu tak trudno było zachować i ocalić wszystkie zapiski, że nie mógł pozostawić po sobie rycin, ani zdjęć.

Tadeusz Krusiński na zawsze pozostanie wielkim podróżnikiem i badaczem, należy przywrócić jego pamięć i pozostawić młodym pokoleniom, choć w polskiej literaturze i na zajęciach szkolnych próżno szukać wzmianki nim.

*opis można znaleźć na http://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Krusi%C5%84ski

Zaloguj się, by skomentować
Go to top
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

  I accept cookies from this site.
EU Cookie Directive plugin by www.channeldigital.co.uk